Introduction
งานวิจัยหลายฉบับพบว่า เมื่อแมวมีอายุมากขึ้น ประสิทธิภาพในการย่อยและการดูดซึมสารอาหารมักลดลง โดยเฉพาะการย่อยไขมันและโปรตีน ส่งผลให้แมวสูงวัยได้รับพลังงานจากอาหารลดลง แม้ว่าจะกินอาหารในปริมาณเท่าเดิมก็ตาม
Key Takeaways
- แมวสูงวัยประมาณ 33% มีความสามารถในการย่อยไขมันลดลง
- ประมาณ 20% ของแมวอายุมากกว่า 14 ปี มีประสิทธิภาพการย่อยโปรตีนลดลง
- การย่อยและการดูดซึมสารอาหารที่ลดลงอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะน้ำหนักลด มวลกล้ามเนื้อลดลง และภาวะผอมในแมวสูงวัย
- แนวทางโภชนาการสำหรับแมวสูงวัยมุ่งเน้นการใช้อาหารที่มีความย่อยได้สูง (highly digestible diet) ร่วมกับการสนับสนุนสุขภาพทางเดินอาหาร
Digestive Changes in Senior Cats (การเปลี่ยนแปลงของการย่อยอาหารในแมวสูงวัย)
งานวิจัยหลายฉบับรายงานว่า เมื่ออายุมากขึ้น แมวมีแนวโน้มที่จะย่อยและดูดซึมสารอาหารได้ลดลง โดยเฉพาะไขมันและโปรตีน ส่งผลให้ได้รับพลังงานจากอาหารลดลง แม้ว่าจะกินอาหารในปริมาณเท่าเดิมก็ตาม
- แมวสูงวัยประมาณ 33% มีความสามารถในการย่อยไขมันลดลง
- ประมาณ 20% ของแมวอายุมากกว่า 14 ปี มีการย่อยโปรตีนลดลง
- การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอาจเป็นหนึ่งในปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับภาวะน้ำหนักลด มวลกล้ามเนื้อลดลง และภาวะผอมในแมวสูงวัย
Why Does Nutrient Digestibility Decline in Senior Cats? (ทำไมแมวสูงวัยจึงย่อยและดูดซึมสารอาหารได้ลดลง)
ปัจจุบันยังไม่ทราบสาเหตุทั้งหมดอย่างแน่ชัด แต่เชื่อว่าเกี่ยวข้องกับการเปลี่ยนแปลงหลายปัจจัยที่เกิดขึ้นตามอายุที่มากขึ้น
1. การทำงานของตับอ่อนลดลง
เมื่ออายุมากขึ้น ตับอ่อนอาจมีความสามารถในการผลิตเอนไซม์ช่วยย่อยอาหารลดลง ทำให้การย่อยไขมัน โปรตีน และคาร์โบไฮเดรตไม่มีประสิทธิภาพเท่าเดิม
2. ลำไส้ดูดซึมสารอาหารได้ลดลง
ผนังลำไส้อาจมีการเปลี่ยนแปลงตามวัย ส่งผลให้การดูดซึมสารอาหารบางชนิดลดลง แม้จะกินอาหารในปริมาณเท่าเดิมก็ตาม
3. การอักเสบเรื้อรังและความไม่สมดุลของจุลชีพในลำไส้
เมื่ออายุมากขึ้น ร่างกายอาจมีภาวะการอักเสบเรื้อรังของลำไส้ และสมดุลของจุลชีพในลำไส้อาจเปลี่ยนแปลงไป ซึ่งส่งผลต่อสุขภาพทางเดินอาหารและการใช้ประโยชน์จากสารอาหาร
4. โรคร่วมที่พบได้บ่อยในแมวสูงวัย
แมวสูงวัยมักมีโรคประจำตัวหลายโรคเกิดร่วมกัน ซึ่งอาจส่งผลต่อความอยากอาหาร การย่อย และการดูดซึมสารอาหาร ได้แก่
- โรคไตเรื้อรัง (Chronic Kidney Disease; CKD)
- ภาวะไทรอยด์เป็นพิษ (Hyperthyroidism)
- โรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง (Inflammatory Bowel Disease; IBD หรือชื่อใหม่คือ LPE)
- โรคตับอ่อนอักเสบ (Pancreatitis)
- ภาวะเสียสมดุลของจุลชีพในทางเดินอาหาร (Dysbiosis)
Consequences of Reduced Nutrient Digestibility (ผลกระทบจากการย่อยและดูดซึมสารอาหารที่ลดลง)
เมื่อประสิทธิภาพการย่อยและการดูดซึมสารอาหารลดลง แมวสูงวัยอาจได้รับผลกระทบดังต่อไปนี้
- ได้รับพลังงานจากอาหารลดลง
- น้ำหนักลด
- สูญเสียมวลกล้ามเนื้อ
- ระบบภูมิคุ้มกันลดลง
Nutritional Support for Senior Cats (แนวทางการดูแลด้านโภชนาการ)
ด้วยเหตุนี้ แนวทางโภชนาการสำหรับแมวสูงวัยจึงมุ่งเน้นไปที่การใช้อาหารที่มีความย่อยได้สูง (highly digestible diet) ร่วมกับการสนับสนุนสุขภาพทางเดินอาหาร เพื่อช่วยให้ร่างกายได้รับสารอาหารสำคัญอย่างเพียงพอ
ผลิตภัณฑ์เสริมอาหารที่ประกอบด้วยเอนไซม์ช่วยย่อย เช่น Lipase, Amylase และ Protease ช่วยสนับสนุนกระบวนการย่อยไขมัน คาร์โบไฮเดรต และโปรตีนในทางเดินอาหาร ขณะที่ Synbiotic (prebiotic + probiotic) ช่วยส่งเสริมสมดุลของจุลชีพในลำไส้ และ Cobalamin (Vitamin B12) ซึ่งเป็นวิตามินสำคัญต่อเซลล์เยื่อบุลำไส้และกระบวนการเผาผลาญพลังงาน ช่วยสนับสนุนสุขภาพทางเดินอาหาร
Author
บทความโดย
น.สพ. วิทวัส ศิริเดชรัตนกุล
References
- Teshima E, Brunetto MA, Vasconcellos RS, et al. Nutrient digestibility, but not mineral absorption, is age-dependent in cats. J Anim Physiol Anim Nutr. 2010;94:e251-e258.
- Scherk M. Meeting the nutritional needs of senior cats. Can Vet J. 2023.
- Harper EJ. Aging and digestive function in humans, dogs and cats. J Nutr. 1998;128:S2632-S2635.
- Schauf S, et al. Healthy ageing is associated with preserved or enhanced nutrient digestibility in dogs and cats. Animals. 2021;11:2127.
- Blanchard G, Nguyen P. Nutrition and aging in dogs and cats: assessment and dietary management. J Vet Sci. 2025.
- Bermingham EN, et al. Nutritional needs and health outcomes of ageing cats and dogs. Anim Front. 2024;14(3):5-15.
