Lymphocytic Cholangitis

แนวทางการวินิจฉัยและรักษา Lymphocytic Cholangitis (LC) ในแมว

สัตว์ที่เกี่ยวข้อง: แมววัยกลาง–สูงอายุ
ลักษณะโรค: ภาวะการอักเสบของทางเดินน้ำดี/ตับเรื้อรัง มีการแทรกของ lymphocyte ใน portal areas มักเกี่ยวข้องกับ immune-mediated mechanism และพบร่วมกับ IBD/Pancreatitis (Triaditis)

---

ข้อมูลสรุปสำคัญสำหรับใช้ในคลินิก (Clinical Cheat Sheet)

• อาการเด่น: เบื่ออาหารเรื้อรัง, อาเจียน, น้ำหนักลด, ดีซ่านบางราย
• โรคร่วม: IBD + Pancreatitis → Triaditis
• Lab เด่น: ALT/ALP สูงปานกลาง, hyperglobulinemia
• การตรวจสำคัญ: Ultrasound, Biochemistry, Cobalamin, Liver biopsy
• หัวใจการรักษา: Prednisolone + hepatoprotectants + cobalamin
• ยาปฏิชีวนะ: ใช้เฉพาะเมื่อสงสัยมี component neutrophilic

---

การวินิจฉัย

ประวัติและอาการ (History & Clinical Signs)

• เบื่ออาหารเป็นช่วง ๆ เรื้อรัง
• น้ำหนักลด
• อาเจียน
• ดีซ่านระดับเล็กน้อย–ปานกลาง
• ตับโตร่วม (hepatomegaly)

การตรวจพื้นฐานที่ควรทำ

• CBC: อาจพบ mild lymphocytosis
• Biochemistry: ALT/ALP สูงปานกลาง, globulin สูง
• Bilirubin: อาจสูงเล็กน้อย
• Cobalamin: ต่ำหากมี IBD/CE ร่วม

การตรวจเฉพาะทาง Hepatobiliary

Ultrasound Criteria

• ตับโตเล็กน้อย, echotexture เปลี่ยนแบบ diffuse
• ถุงน้ำดีมี sludge เล็กน้อย แต่ไม่บวมแบบ NC
• bile ducts ขยายเล็กน้อยได้
• CBD ปกติ < 4 mm (≥ 5 mm → พิจารณา EHBDO)
• LN hepatic/mesenteric โตเล็กน้อย

Liver Biopsy (ยืนยันโรค)

• Portal infiltration จาก lymphocyte ± plasma cells
• Bile culture มักไม่เด่นเหมือน NC

---

ความสัมพันธ์กับ Triaditis

• IBD: ทำให้ cobalamin ต่ำ → ต้องเสริม
• Pancreatitis: อาจมีอาการ GI ร่วม

---

แนวทางการรักษาหลัก

• กดการอักเสบแบบ immune-mediated ด้วย prednisolone
• สนับสนุนตับด้วย hepatoprotectants
• เสริม Cobalamin
• ควบคุมอาการคลื่นไส้/อาเจียน
• แก้ไขภาวะแทรกซ้อน เช่น pancreatitis/IBD

---

ชุดการรักษา Lymphocytic Cholangitis (Drug Protocol)

การรักษาหลัก (Core Treatment)

Prednisolone (Immune Modulating)

ยา	ขนาด	การให้	หมายเหตุ
Prednisolone	1–2 mg/kg/day	PO วันละครั้ง 2–4 สัปดาห์, แล้ว taper ทุก 2–4 สัปดาห์	ยาหลักของ LC, long-term ในรายเรื้อรัง
Chlorambucil	~2 mg/m² q48–72h	PO	ใช้เมื่อไม่ตอบสนองต่อ prednisolone

Hepatobiliary Support

ผลิตภัณฑ์	แนวทางใช้	หมายเหตุ
SAMe	วันละครั้ง ตามน้ำหนักตัว	ช่วย antioxidant และ detoxification
Silybin / Silymarin	ตามผลิตภัณฑ์	เพิ่ม hepatoprotective effect
Vitamin E	ตาม guideline	ต้านอนุมูลอิสระ
UDCA	10–15 mg/kg/day	หลีกเลี่ยงถ้ามี EHBDO หรือ acute suppurative cholangitis

Cobalamin Supplementation

• 250 μg/ตัว SC สัปดาห์ละครั้ง × 4–6 สัปดาห์
• Maintenance: เดือนละครั้งถ้ายังต่ำ

การรักษาเสริม (Adjunct Treatment)

Antiemetics & Gastroprotectants

ยา	ขนาด	Route	หมายเหตุ
Maropitant	1 mg/kg	SC/IV q24h	ลดคลื่นไส้
Ondansetron	0.5–1 mg/kg	IV/PO q8–12h	สำหรับเคสคลื่นไส้มาก
Famotidine / Omeprazole	ตาม guideline	PO	ใช้ในรายเสี่ยง gastritis/ulcer

Fluid & Electrolyte Therapy

• Balanced crystalloid ปรับตาม dehydration
• ติดตาม K+, Na+, acid-base balance

---

โภชนบำบัด (Nutritional Management)

• อาหารย่อยง่าย high-quality protein
• แบ่งเป็นมื้อเล็ก 3–6 มื้อต่อวัน
• ถ้าไม่กิน >48–72 ชม. → พิจารณา feeding tube

อาหารสูตรทางเดินอาหารสำหรับแมว

---

แผนการติดตาม (Monitoring)

• ติดตาม ALT/ALP/Bilirubin ทุก 2–4 สัปดาห์ช่วงเริ่มต้น
• ประเมิน globulin หากสูงมาก → อาจต้องเพิ่ม immunosuppressant
• ติดตาม PT/aPTT ในรายที่ดีซ่าน
• ติดตาม ultrasound ในรายเรื้อรัง

---

แยกโรคที่มีอาการคล้ายกัน (Differential Diagnosis)

โรค	ลักษณะแยกสำคัญ
Neutrophilic Cholangitis (NC)	ไข้, leukocytosis เด่น, ผนังถุงน้ำดีบวมชัด
EHBDO	CBD ≥ 5 mm, อาจมี gallstone/mass
Hepatic lipidosis	แมวอ้วน/ไม่กินอาหาร, ตับโต echogenic
Lymphoma	LN โต, mass lesion, cytology/histopath เด่น

---

เปิดระบบเลือกยา Vetprima Clinical Compass (DrugFilter)

เปิด DrugFilter สำหรับ Lymphocytic Cholangitis (LC)